Moet Burgemeester Gido Oude Kotte aftreden vanwege misleiding van de inwoners van Aalsmeer?

In Alkmaar is net een D66-wethouder afgetreden, niet vanwege geruchten of sentiment, maar vanwege feiten. Eerst werd daar gezegd dat de gemeente volledig was overvallen door het COA en een hotel. Later kwamen stukken op tafel waaruit bleek dat het COA de gemeente Alkmaar al veel eerder had geïnformeerd en dat er al vóór de bekendmaking duidelijke signalen waren over opvang in Hotel Alkmaar. Daarmee viel het verhaal van “overvallen” uit elkaar. De positie van wethouder Christian Schouten werd onhoudbaar en hij stapte op.

D66 Christian Schouten

Daarom moet Aalsmeer nu wakker worden. Want burgemeester Gido Oude Kotte vertelt een verhaal dat gevaarlijk veel lijkt op het verhaal dat in Alkmaar onderuitging. Hij zegt dat de gemeente Aalsmeer pas op 24 april het eerste bericht kreeg over de komst van 40 statushouders naar Hotel De Jonge Heertjes van eigenaar Danny van Duinen. Die opvang zou begin mei 2026 al ingaan. Dat betekent dus: binnen enkele dagen van mededeling naar uitvoering. Alsof de gemeente, de ondernemers, de omwonenden en de inwoners alleen nog maar mochten toekijken hoe een deal midden in het centrum werd uitgevoerd.

Maar klopt dat verhaal wel? Ik geloof er persoonlijk geen hout van.

In een (opgenomen) gesprek zegt Gido Oude Kotte ook dat hij eerder absoluut geen inzage had in de afspraken tussen het COA en het hotel. In datzelfde gesprek noemt hij het handelen van het COA onder meer onverstandig en zeer zorgelijk. Ook zegt hij dat het COA zich opstelt als een onbetrouwbare partner. Dat zijn geen kleine woorden. Dat is een burgemeester die zelf zegt dat het COA op een manier handelt die het vertrouwen beschadigt.

Dat is ernstig. Want bij opvang in een hotel gaat het niet alleen om een zakelijke afspraak tussen het COA en een hoteleigenaar. Het gaat om veiligheid. Het gaat om openbare orde. Het gaat om brandveiligheid. Het gaat om communicatie met omwonenden. Het gaat om ondernemers in het centrum. Het gaat om de verantwoordelijkheid van de gemeente. En dus gaat het om de verantwoordelijkheid van burgemeester van Aalsmeer Gido Oude Kotte.

De gewone inwoner krijgt nu te horen: “Wij konden niets doen.” Maar zo simpel is het niet. Een hotelkamer verhuren is één ding. Een groep statushouders onderbrengen in een hotel midden in het centrum van Aalsmeer is iets anders. Dan hoort de gemeente niet achteraf een toeschouwer te zijn. Dan hoort de gemeente vooraf betrokken te zijn, juist vanwege veiligheid, openbare orde en communicatie. Dat staat in de regelgeving/statuten van het COA en de gemeentes.

Daarom is de kernvraag niet of Gido Oude Kotte dit had kunnen weten. De kernvraag is of hij dit vooraf al wist. En zo ja: wanneer en waarom niet?

Want hij heeft alle schijn tegen. Als zijn verhaal klopt, zou dit een zaak zijn waarin het COA de gemeente Aalsmeer volledig heeft genegeerd en zonder fatsoenlijke voorafgaande betrokkenheid een opvangdeal heeft doorgedrukt met Hotel De Jonge Heertjes. Dan ligt er een keiharde verantwoordelijkheid bij het COA en bij Danny van Duinen. Dan hebben zij een deal gesloten met grote gevolgen voor het centrum van Aalsmeer, zonder dat de inwoners daar normaal in zijn meegenomen.

Maar als Burgemeester van Aalsmeer Gido Oude Kotte, zijn wethouders of zijn ambtenaren eerder signalen hadden, dan ligt de verantwoordelijkheid óók bij het gemeentebestuur. Dan is Aalsmeer niet alleen laat geïnformeerd. Dan is Aalsmeer niet eerlijk behandeld. Dan wordt “wij konden niets doen” geen uitleg, maar een rookgordijn.

De les van Alkmaar: wie zegt dat hij is overvallen, moet dat bewijzen

Alkmaar laat precies zien waarom Aalsmeer dit verhaal niet zomaar mag slikken. Daar zei het bestuur ook dat het was overvallen. Daar werd ook gedaan alsof het COA en het hotel de gemeente voor een voldongen feit hadden gezet. Daar moesten inwoners en gemeenteraad ook maar accepteren dat de opvang er kwam.

Totdat de feiten boven water kwamen.

Uit stukken bleek dat er al eerder signalen waren. Het COA had de gemeente Alkmaar al begin maart geïnformeerd. Er was dus geen blanco situatie waarin de gemeente pas op het laatste moment wakker schrok. Er lag informatie. Er waren signalen. Er was bestuurlijke kennis. En precies daar ging het mis.

Christian Schouten hield vol dat hij niets had achtergehouden, maar zijn verhaal hield geen stand. De feiten waren sterker dan zijn uitleg. Hij zei dat hij de signalen niet serieus genoeg had genomen, maar voor inwoners maakt dat uiteindelijk weinig verschil. Als een bestuurder informatie heeft en die niet deelt met raad en inwoners, dan is “overvallen” geen verklaring meer. Dan is het bestuurlijk falen.

Daar ligt nu de druk op de burgemeester van Aalmseer Gido Oude Kotte.

Als hij zegt dat Aalsmeer pas op 24 april bericht kreeg, dan moet hij dat hard maken. Niet met een zwakke Q&A. Niet met een persbericht vol bestuurlijke taal. Niet met zinnen als “geen partij bij de overeenkomst”, “juridisch ingewikkeld” en “we konden niets doen”. Maar met de feiten.

Wanneer kwam het eerste signaal binnen? Wanneer was het eerste contact tussen de gemeente en het COA? Wanneer was het eerste contact met Danny van Duinen? Wanneer hoorde een ambtenaar hiervan? Wanneer hoorde een wethouder hiervan? Wanneer hoorde Gido Oude Kotte hiervan? En wanneer kwamen Hotel De Jonge Heertjes en Danny van Duinen voor het eerst serieus in beeld?

Dat zijn de vragen die ertoe doen.

Want Aalsmeer hoeft niet opnieuw hetzelfde toneelstuk te krijgen als Alkmaar. Eerst zeggen dat men is overvallen. Daarna wachten tot stukken boven water komen. En pas als het vertrouwen al kapot is toegeven dat er eerder signalen waren. Dat pad kennen we nu. Dat pad eindigde in Alkmaar met aftreden.

Als Gido Oude Kotte werkelijk niets wist vóór 24 april, dan is het COA een onbetrouwbare partner die Aalsmeer heeft gepasseerd. Dan heeft Danny van Duinen als eigenaar van Hotel De Jonge Heertjes een deal gesloten met grote gevolgen voor zijn omgeving, terwijl inwoners, ondernemers en omwonenden pas laat mochten horen wat er speelde.

Maar als Gido Oude Kotte wél eerder wist dat dit speelde, dan is het nog ernstiger. Dan heeft Aalsmeer niet alleen te maken met een COA dat zijn verantwoordelijkheid ontloopt. Dan heeft Aalsmeer te maken met een burgemeester die de inwoners niet de volledige waarheid heeft verteld.

En dan is de vraag of Gido Oude Kotte moet aftreden geen extreme vraag meer.