Intentiegedreven leven vs attentiegedreven leven: stuur je zelf of reageer je alleen?

Een goede vriendin van mij ging door een scheiding en moest haar leven bijna vanaf de grond opnieuw opbouwen. Tot dat moment had ze veel dingen samen met haar ex-partner gedaan. Hij had genoeg geld, vrijheid en mogelijkheden, waardoor het leven open voelde. Hier een leuk project, daar een nuttige cursus, ergens anders weer een creatief idee, en voordat ze het wist had ze een indrukwekkende hoeveelheid ervaring opgedaan.

Van buitenaf zou je kunnen denken dat dit de volgende fase makkelijker zou maken. Ze had fotografie gedaan, acteren, mandala’s tekenen, een Airbnb runnen, dingen organiseren en mensen helpen. Je zou zeggen dat dit het makkelijker moest maken om werk, richting of een nieuwe plek in de wereld te vinden.

Maar het tegenovergestelde gebeurde.

Hoe meer ze keek naar alles wat ze had gedaan, hoe moeilijker het werd om uit te leggen wat ze eigenlijk wilde. Ze had ervaringen verzameld, maar geen richting opgebouwd. Ze had kansen gevolgd, maar geen pad gekozen.

Dat is het verschil tussen een attentiegedreven leven en een intentiegedreven leven.

Een attentiegedreven leven wordt gevormd door prikkels, afleiding en wat toevallig op je pad komt. Een intentiegedreven leven wordt gevormd door innerlijke richting, bewuste keuzes en een dieper besef van wat je wilt bijdragen.

“Attentie laat je reageren op wat om je aandacht vraagt. Intentie helpt je kiezen wat jouw aandacht waard is.”Ben Steenstra

Wat is een attentiegedreven leven?

Attentiegedreven mensen doen vaak veel. Ze zijn niet lui, passief of ongeïnteresseerd. Sterker nog, ze kunnen juist enorm actief lijken. Ze reageren snel, zeggen makkelijk ja, merken veel op, stappen in projecten, volgen cursussen, helpen anderen, proberen nieuwe dingen en bewegen van de ene prikkel naar de andere.

Een telefoon trilt, en ze kijken. Iemand doet een voorstel, en ze overwegen het. Er verschijnt een nieuwe kans, en ze stappen erin. Een cursus lijkt interessant, dus ze schrijven zich in. Een project heeft hulp nodig, dus ze doen mee.

Daar is op zichzelf niets mis mee. Het leven kan onverwachte kansen brengen, en sommige van de mooiste dingen gebeuren juist omdat je open genoeg was om ze op te merken. Attentie kan het leven rijk, verrassend en levendig maken.

Het probleem begint wanneer attentie het stuur overneemt.

Wanneer je vooral leeft vanuit attentie, laat je je omgeving te veel voor je bepalen. Je voelt je misschien druk, nuttig en betrokken, maar eigenlijk zit je op de achterbank van een busje dat al ergens naartoe rijdt. Je beweegt wel, maar je stuurt niet echt.

Dat kan een tijdje spannend zijn. Maar na jaren reageren op wat zich aandient, worden veel mensen wakker met een ongemakkelijke vraag:

Hoe ben ik hier eigenlijk terechtgekomen?

Attentiegedreven vs intentiegedreven: het duidelijke verschil

Dit is het eenvoudige verschil.

Attentiegedreven leven:

• Je reageert op wat er om je heen gebeurt.

• Je zegt ja omdat iets interessant lijkt.

• Je focus wordt makkelijk weggetrokken door mensen, berichten, kansen of druk.

• Je voelt je druk, maar niet altijd gericht.

• Je verzamelt ervaringen zonder altijd te weten waar ze naartoe bouwen.

• Je zelfvertrouwen hangt sterk af van feedback, goedkeuring of omstandigheden.

• Je vraagt vaak: “Wat komt er op mijn pad?”

Intentiegedreven leven:

• Je kiest op basis van wat voor jou belangrijk is.

• Je zegt ja wanneer iets past bij je richting.

• Je focus wordt geleid door een innerlijk kompas.

• Je kunt nog steeds druk zijn, maar je handelen heeft meer betekenis.

• Je bouwt ervaring op rond een dieper patroon.

• Je zelfvertrouwen groeit omdat je keuzes voor jou kloppen.

• Je vraagt vaker: “Wat ben ik hier te doen en bij te dragen?”

Het verschil is niet dat attentie slecht is en intentie goed. Je hebt attentie nodig om het leven op te merken. Maar zonder intentie wordt attentie een soort riem. Alles om je heen kan je dan een andere kant op trekken.

De verborgen prijs van altijd reageren

Attentiegedreven leven lijkt vaak onschuldig. Soms klinkt het zelfs spiritueel. Sommige mensen geloven dat het leven makkelijker wordt als je de dingen gewoon laat gebeuren en accepteert wat er op je pad komt. En daar zit wijsheid in. Alles willen controleren geeft stress. Leren accepteren wat je niet kunt controleren is essentieel.

Maar acceptatie is niet hetzelfde als je hele leven overgeven aan toeval.

Als je gelooft dat alles toch al voor je bepaald is, wordt het makkelijk om niet meer te vragen wat je wilt creëren, wie je wilt worden en waar je iets wilt bijdragen. Je kunt flow verwarren met passiviteit. Je kunt openheid verwarren met vermijding. Je kunt beschikbaar zijn verwarren met richtingloosheid.

Mijn vriendin had niets verkeerd gedaan. Ze had alleen jarenlang beschikbaar geleefd voor het leven, zonder vaak genoeg te vragen of dat leven nog bewoog in de richting van wie zij werkelijk was.

Daarom voelde ze zich verloren.

Ze had vaardigheden, maar geen helder verhaal. Ze had ervaring, maar geen duidelijke richting. Ze had veel gedaan, maar vond het moeilijk om te zeggen wat al die dingen eigenlijk betekenden.

Wat is een intentiegedreven leven?

Een intentiegedreven leven is geen perfect gepland leven. Het gaat er niet om dat je elke uitkomst controleert of van je bestaan een spreadsheet maakt. Het leven zal je altijd onderbreken. Mensen zullen je teleurstellen. Kansen verschijnen op ongemakkelijke momenten. Plannen mislukken. Nieuwe deuren gaan open die je nooit had zien aankomen.

Intentie haalt onzekerheid niet weg.

Het geeft je een manier om door onzekerheid heen te bewegen zonder jezelf kwijt te raken.

Intentiegedreven mensen worden geleid door een diepere richting. Ze hebben een besef van het hogere doel, ook als ze dat niet altijd perfect kunnen verwoorden. Ze weten welke waarden belangrijk voor ze zijn. Ze begrijpen welke bijdrage betekenisvol voelt. Ze vragen niet alleen of iets leuk, indrukwekkend of beschikbaar is. Ze vragen of het past.

Daardoor worden hun keuzes helderder.

Ze kunnen nog steeds ja zeggen tegen onverwachte dingen, maar niet omdat alles hun aandacht verdient. Ze zeggen ja omdat iets aansluit op hun intentie.

Dat is een heel andere manier van leven.

Intentie geeft richting

Wanneer je leeft met intentie, wacht je niet langer tot het leven je vertelt wie je bent. Je gaat zorgvuldiger luisteren naar wat van binnen al waar is.

Waar geef je genoeg om om in beweging te komen?

Welke mensen wil je helpen?

Welke problemen blijven terugkomen in je gedachten?

Welk soort werk geeft je energie, ook als het moeilijk is?

Waar wil je dat je leven voor staat?

Dit zijn geen kleine vragen. Het zijn ook geen vragen die je één keer beantwoordt en daarna aan de muur hangt. Ze groeien met je mee. Maar zodra je ze serieus begint te stellen, gaat je leven zich anders organiseren.

Je stopt met het najagen van elke interessante mogelijkheid. Je stopt met jezelf alleen meten aan wat anderen van je vragen. Je stopt met beweging verwarren met vooruitgang.

Daarom is het zo belangrijk waar je je focus op richt. Niet omdat het leven altijd maakbaar is, maar omdat betekenis om handelen vraagt. Zingeving wordt pas echt wanneer je ernaar gaat leven, kiezen en werken.

Waarom intentie zelfvertrouwen bouwt

Mijn vriendin was onzeker geworden. Niet omdat ze geen talent had, maar omdat haar talenten verspreid waren geraakt. Ze kon veel, maar ze wist niet welke richting al die dingen moesten dienen.

Daardoor werd solliciteren bijna onmogelijk.

Wanneer alles mogelijk is, wordt elke mogelijkheid ook bedreigend. Je gaat jezelf vergelijken met mensen die gespecialiseerder, ervarener, zekerder of duidelijker lijken. Je kijkt naar een vacature en ziet meteen alles wat je niet kunt. Je kijkt naar je verleden en vindt het moeilijk om daar één samenhangend verhaal van te maken.

Maar wanneer je weet wat belangrijk voor je is, verandert er iets.

Je hoeft niet perfect te zijn voordat je beweegt. Je hoeft niet alles te weten voordat je begint.

Je vraagt niet langer alleen: “Ben ik goed genoeg?”

Je begint te vragen: “Is dit belangrijk genoeg voor mij om erin te groeien?”

Dat is een krachtige verschuiving.

Als iemand zich bijvoorbeeld diep betrokken voelt bij dierenbescherming, zal die persoon niet eerst vragen of hij of zij al wereldkampioen activisme, fondsenwerving, communicatie of beleidsbeïnvloeding is. Die persoon geeft er genoeg om om te beginnen. Hij klopt aan bij Greenpeace. Zij tekent petities. Er wordt vrijwilligerswerk gedaan. Er wordt geleerd. De intentie trekt de ontwikkeling vooruit.

Vaardigheden kun je trainen. Richting moet je kiezen.

Dat is ook waarom veel inspirerende sporters niet alleen wonnen door talent, discipline of ambitie, maar doordat zij verbonden waren met wat dat zij voor ogen hebben. De extra stap, de zware training, het lange herstel en het vermogen om door te gaan wanneer niemand kijkt, komen vaak voort uit iets diepers dan winnen alleen.

Zingeving geeft inspanning een reden.

Van attentie terug naar intentie

Voor mijn vriendin was de weg vooruit niet om alles weg te gooien wat ze had gedaan. Dat zou oneerlijk zijn. Haar projecten, cursussen en ervaringen waren niet nutteloos. Ze moesten alleen opnieuw worden geordend rond een helderdere intentie.

In plaats van te vragen: “Wat kan ik allemaal met deze dingen?” moest ze een betere vraag stellen:

Wat wil ze bijdragen aan de gemeenschap en de wereld?

Die vraag verandert alles.

Als ze schoonheid wil bijdragen, is fotografie misschien niet zomaar een hobby. Als ze mensen wil helpen zich ergens thuis te voelen, zijn hosten en organiseren misschien geen losse ervaringen. Als ze mensen wil helpen zichzelf te uiten, horen acteren, creativiteit en menselijk contact misschien bij elkaar. Als ze mensen wil begeleiden door een overgangsfase, wordt haar eigen scheiding misschien onderdeel van haar empathie en niet alleen onderdeel van haar pijn.

Het punt is niet dat je meteen een perfect antwoord vindt. Het punt is dat je stopt met de buitenwereld de hele vraag te laten bepalen.

Een intentiegedreven leven begint wanneer je de verantwoordelijkheid terugneemt om richting te kiezen.

Hoe je van attentiegedreven naar intentiegedreven beweegt

Je wordt niet intentiegedreven door alles wat spontaan is af te wijzen. Dan wordt het leven stijf en levenloos. Het doel is niet om attentie uit te schakelen. Het doel is om attentie in dienst te zetten van intentie.

Begin met opmerken wat je steeds wegtrekt. Is het je telefoon? De verwachtingen van anderen? Nieuwe ideeën? Angst om iets te missen? De behoefte om behulpzaam te zijn? De angst om één ding te kiezen en daardoor iets anders kwijt te raken?

Vraag daarna wat werkelijk meer van jou verdient. Niet wat het hardst roept. Niet wat het makkelijkst is. Niet wat anderen prijzen. Wat doet er echt toe?

Een praktische manier om te beginnen is om je keuzes langs drie vragen te leggen:

Past dit bij de persoon die ik wil worden?Draagt dit bij aan iets wat ik betekenisvol vind?Helpt dit mij bewegen in de richting waarvan ik zeg dat die belangrijk voor mij is?

Als het antwoord nee is, kan het nog steeds interessant zijn. Het kan zelfs leuk zijn. Maar het hoeft niet automatisch jouw tijd, energie of identiteit te krijgen.

Zo beweeg je langzaam van reactie naar richting.

Tot slot

Een attentiegedreven leven kan vol, kleurrijk en druk zijn. Maar het kan je ook gefragmenteerd achterlaten, alsof veel delen van jou wel gebruikt zijn, maar nooit één duidelijke richting zijn geworden.

Een intentiegedreven leven is niet altijd makkelijker. Soms is het moeilijker, omdat het je vraagt te kiezen. Het vraagt je om nee te zeggen. Het vraagt je om te stoppen met schuilen achter mogelijkheden en verantwoordelijkheid te nemen voor richting.

Maar het geeft ook iets terug.

Het geeft je een stuur.

En zodra je dat stuur weer vasthoudt, kan het leven je nog steeds verrassen, onderbreken en uitdagen. Maar je reageert niet langer alleen op de weg.

Je rijdt zelf.