Optimistische mensen hebben meer geluk. Maar niet om de reden die je denkt.

Richard Branson probeerde ooit van Puerto Rico naar de Britse Maagdeneilanden te vliegen. Zijn vlucht werd geannuleerd en hij kwam samen met een groep andere passagiers vast te zitten.

De meesten zagen vooral een probleem. Geen vlucht. Geen duidelijkheid. Wachten tot iemand anders met een oplossing kwam.

Branson huurde een vliegtuig, leende een schoolbord en schreef erop:

“Virgin Airlines, $39 to the BVI.”

De andere gestrande passagiers kochten de beschikbare plaatsen en het vliegtuig zat vol. Branson beschreef dit moment later als een van de gebeurtenissen die uiteindelijk bijdroegen aan het ontstaan van Virgin Atlantic.

Je zou het geluk kunnen noemen. Er was toevallig een vliegtuig beschikbaar. Er waren toevallig genoeg mensen die dezelfde kant op moesten. En zij waren toevallig bereid om voor die vlucht te betalen.

Maar de geannuleerde vlucht overkwam iedereen.

Branson was degene die iets deed.

Hebben optimistische mensen echt meer geluk?

Optimisme trekt geen geluk aan door positieve energie uit te zenden. Gedachten veranderen de werkelijkheid niet via quantumfysica en het universum beloont je niet automatisch omdat je positief denkt.

Wat een optimistische mindset wel verandert, is wat je ziet, hoe je een situatie interpreteert en wat je vervolgens doet.

Psychologen Michael Scheier en Charles Carver omschrijven optimisme als de verwachting dat er in de toekomst goede dingen kunnen gebeuren. Hun onderzoek naar optimisme en zelfregulatie laat zien dat deze verwachting invloed heeft op de manier waarop mensen omgaan met problemen, doelen en tegenslagen.

Optimistische mensen hebben niet noodzakelijk meer toevallige meevallers. Ze vergroten vooral de kans dat ze een meevaller herkennen en er iets mee doen.

Dat lijkt op geluk. Soms voelt het zelfs als geluk. Maar meestal ging er iets aan vooraf.

Optimistische mensen zien meer mogelijkheden

Wanneer je ervan overtuigd bent dat iets toch niet gaat lukken, stopt je zoektocht vaak voordat je werkelijk hebt gekeken.

Je ziet vooral waarom iets onmogelijk is. Waarom iemand waarschijnlijk nee zal zeggen. Waarom de timing niet klopt. Waarom jij niet de juiste persoon bent. Waarom het eerder ook niet lukte.

Een optimistisch persoon ziet dezelfde obstakels, maar stelt een andere vraag:

Wat is er nog wel mogelijk?

Branson kon de geannuleerde vlucht niet veranderen. Hij kon wel onderzoeken of er een ander vliegtuig beschikbaar was.

Dat verschil lijkt klein. Maar achter iedere vraag gaat een richting schuil. De ene vraag sluit mogelijkheden af. De andere opent ze.

Optimistische mensen komen eerder in beweging

Een kans heeft weinig waarde zolang je er niets mee doet.

Optimistische mensen geloven vaker dat een poging iets kan opleveren. Daardoor zetten ze eerder een eerste stap, ook wanneer ze nog niet weten of die stap succesvol zal zijn.

Ze bellen iemand. Ze stellen een vraag. Ze sturen een voorstel. Ze proberen iets uit. Ze vertellen anderen waar ze mee bezig zijn.

Iedere actie brengt je in contact met nieuwe informatie, nieuwe mensen en nieuwe mogelijkheden. Daar kunnen toevallige ontmoetingen en onverwachte kansen uit ontstaan.

Het geluk zit dan niet alleen in wat je overkomt. Het zit ook in het feit dat je jezelf op een plek hebt gebracht waar iets kon gebeuren.

Optimistische mensen herstellen sneller van tegenslag

Optimisme betekent niet dat je geen teleurstelling, twijfel of verdriet voelt. Het betekent ook niet dat je iedere tegenslag onmiddellijk als een cadeau hoeft te zien.

Het betekent dat je een moeilijke gebeurtenis niet automatisch als het einde van het verhaal beschouwt.

Een pessimistische gedachte maakt van één mislukking al snel een conclusie:

“Zie je wel, dit werkt niet.”

Een optimistische gedachte laat ruimte:

“Dit werkte niet. Wat kan ik anders doen?”

Die ruimte is belangrijk. Wie na een afwijzing nog één keer belt, na een mislukt plan een andere route kiest of na een verloren klant opnieuw naar de propositie kijkt, geeft zichzelf meer kansen op een goede uitkomst.

Niet omdat optimisme succes garandeert, maar omdat opgeven bijna iedere kans beëindigt.

Optimistische mensen trekken anderen aan

Mensen werken graag samen met iemand die mogelijkheden ziet zonder problemen te ontkennen.

Dat betekent niet dat je voortdurend vrolijk moet zijn. Geforceerde positiviteit kan juist vermoeiend zijn. Zeker wanneer reële problemen worden weggewuifd met opmerkingen als “het komt allemaal wel goed”.

Geloofwaardig optimisme klinkt anders.

“We hebben een probleem. Ik weet nog niet hoe we het oplossen, maar ik geloof dat er een mogelijkheid is die we nog niet hebben gezien.”

Zo’n houding geeft mensen ruimte om mee te denken. Het maakt de kans groter dat iemand een idee deelt, een introductie verzorgt of bereid is om samen iets te proberen.

Een netwerk kan vervolgens kansen opleveren die van buitenaf puur geluk lijken. Maar dat netwerk ontstond misschien doordat je jarenlang interesse toonde, mensen hielp en mogelijkheden bleef delen.

Optimisme maakt je creatiever

Creativiteit vraagt om de bereidheid om iets te onderzoeken zonder vooraf te weten wat eruit komt.

Wanneer je alleen zoekt naar bewijs dat iets niet kan, ontdek je zelden een nieuwe route. Wanneer je gelooft dat er misschien een oplossing bestaat, blijf je langer kijken.

Je combineert ideeën. Je probeert iets wat nog niet eerder is gedaan. Je durft een vraag te stellen die misschien naïef klinkt.

Veel van die pogingen zullen niets opleveren.

Maar wie honderd mogelijke routes onderzoekt, heeft meer kans iets onverwachts te vinden dan iemand die na de eerste blokkade stopt.

Daarom lijken creatieve mensen soms geluk te hebben. We zien de ontdekking, maar niet altijd alle pogingen die eraan voorafgingen.

Optimisme is niet hetzelfde als jezelf voor de gek houden

Er bestaat een belangrijk verschil tussen optimisme en ontkenning.

Ontkenning zegt:

“Er is geen probleem.”

Realistisch optimisme zegt:

“Er is een probleem, maar dat hoeft niet het einde te zijn.”

Blind optimisme kan gevaarlijk zijn. Het kan ervoor zorgen dat je risico’s negeert, te lang vasthoudt aan een slecht idee of blijft geloven dat iets vanzelf goedkomt.

Een gezonde optimistische mindset kijkt juist eerlijk naar de werkelijkheid. Ook naar de delen die pijn doen of niet passen bij wat je had gehoopt.

Optimisme gaat niet over geloven dat alles lukt. Het gaat over geloven dat je kunt blijven kijken, leren en kiezen, ook wanneer iets niet lukt.

Hoe ontwikkel je een optimistischere mindset?

Een mindset verandert niet doordat je iedere ochtend tegen jezelf zegt dat alles fantastisch is. Zeker niet wanneer je dat zelf niet gelooft.

Verandering begint meestal met andere vragen.

Scheid de gebeurtenis van het verhaal dat je ervan maakt

Een klant zegt nee. Dat is een gebeurtenis.

“Niemand zit op mij te wachten” is een verhaal.

Een plan mislukt. Dat is een gebeurtenis.

“Ik ben blijkbaar niet geschikt om te ondernemen” is een verhaal.

We geven voortdurend betekenis aan wat we meemaken. Daardoor kan één teleurstelling plotseling bewijs worden voor een veel grotere overtuiging. Door te leren hoe je een situatie op een andere manier kunt framen, ontstaat er ruimte voor andere verklaringen en nieuwe keuzes.

Vraag wat er nog wel mogelijk is

Niet ieder probleem heeft een goede kant. Sommige gebeurtenissen zijn gewoon pijnlijk, oneerlijk of verdrietig.

Toch kun je bijna altijd onderzoeken waar je nog invloed op hebt.

Wat kan ik vandaag wel doen?

Wie kan ik om hulp vragen?

Welke route heb ik nog niet onderzocht?

Wat weet ik nu wat ik eerder niet wist?

Je hoeft niet direct de volledige oplossing te vinden. Eén volgende stap is genoeg om weer beweging te creëren.

Breng jezelf vaker in contact met mogelijkheden

Geluk heeft plekken nodig waar het kan ontstaan.

Ga naar die bijeenkomst. Deel waar je aan werkt. Bel die persoon. Probeer dat idee. Schrijf dat voorstel. Begin dat gesprek.

Niet iedere actie levert iets op. Maar thuis blijven wachten tot de perfecte kans verschijnt, verkleint de kans dat je haar ooit tegenkomt.

Let op wat je de hele dag binnenlaat

De mensen, berichten, gesprekken en beelden waarmee je jezelf omringt, beïnvloeden wat je verwacht en waar je aandacht naartoe gaat.

Wanneer je de hele dag wordt blootgesteld aan conflict, angst en cynisme, kan de wereld steeds smaller en dreigender gaan voelen.

Daarom kan het helpen om bewust meer ruimte te maken voor mensen en omgevingen die energie, perspectief en nieuwe ideeën geven. Dat is geen oproep om slecht nieuws te negeren. Het is een manier om te voorkomen dat negativiteit je volledige blik op de werkelijkheid bepaalt.

Ook positieve priming kan invloed hebben op waar je aandacht naartoe gaat. Niet als wondermiddel, maar als bewuste keuze voor de prikkels waarmee je jouw denken voedt.

Onderzoek de overtuiging onder je pessimisme

Soms gaat pessimisme niet werkelijk over de situatie voor je.

Misschien verwacht je een afwijzing omdat je eerder bent afgewezen. Misschien zie je vooral risico’s omdat falen voor jou voelt als persoonlijk tekortschieten. Misschien durf je geen kans te pakken omdat succes je leven ook zou veranderen.

Dan helpt positief denken meestal niet.

Dan moet je onderzoeken welk verhaal je steeds opnieuw aan jezelf vertelt en waarom je eraan vasthoudt. Een executive coach kan helpen om die overtuigingen zichtbaar te maken, zonder voor jou te bepalen wat je moet denken of kiezen.

Je kunt ook beginnen door je vraag hardop te onderzoeken met AI Ben.

Geluk blijft geluk

Je kunt alles goed doen en toch verliezen.

Je kunt positief denken, hard werken, vriendelijk zijn, kansen zoeken en alsnog ziek worden, een opdracht mislopen of op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn.

Optimisme is geen verzekering tegen pech.

Het geeft je geen controle over alles wat gebeurt. Het geeft je wel meer invloed op wat je daarna doet.

Branson had geen controle over de geannuleerde vlucht. Hij wist niet vooraf of hij een vliegtuig kon huren. Hij wist ook niet of de andere passagiers bereid waren om te betalen.

Hij zag alleen dat iedereen naar dezelfde bestemming wilde en stelde zichzelf waarschijnlijk een simpele vraag:

Wat kan er nog wel?

Het geluk zat niet in de geannuleerde vlucht. Dat was gewoon pech.

Het zat in de paar minuten tussen wat er gebeurde en wat hij besloot te doen.

Je kunt geluk niet afdwingen.

Je kunt het wel meer kansen geven om jou tegen te komen.