PERFECTIONISME | IS DAT EEN HANDIGE EIGENSCHAP?

Perfectionisme is niet simpelweg een zegen of een vloek. Hoge standaarden, discipline en aandacht voor detail kunnen je helpen om werk te maken dat anders middelmatig zou blijven. Het probleem begint wanneer iets goed doen niet langer het doel is, maar het voorkomen van fouten, kritiek of teleurstelling de werkelijke drijfveer wordt.

Dat verschil is makkelijk uit te leggen, maar veel moeilijker bij jezelf te herkennen. Van buitenaf kunnen gezonde ambitie en ongezond perfectionisme er vrijwel hetzelfde uitzien. Beide kunnen leiden tot lange werkdagen, grondige voorbereiding en een weigering om genoegen te nemen met de eerste oplossing die voorbijkomt. Het werkelijke verschil wordt meestal pas zichtbaar wanneer er iets misgaat, iemand anders voor een andere aanpak kiest of het resultaat goed is, maar niet vlekkeloos.

Kun je dan nog helder blijven denken? Kun je besluiten dat iets goed genoeg is voor het doel waarvoor het gemaakt is? Kun je van een fout leren zonder die fout meteen te zien als bewijs dat jij niet goed genoeg bent?

Als het antwoord daarop nee is, verbetert perfectionisme je prestaties waarschijnlijk niet meer. Dan heeft het stilletjes de controle overgenomen.

Wat Niki Lauda ons werkelijk leert over perfectionisme

Toen Formule 1-legende Niki Lauda op 20 mei 2019 overleed, verloor de autosport veel meer dan een drievoudig wereldkampioen. De wereld verloor ook een van de duidelijkste voorbeelden van wat discipline, technisch inzicht en een bijna ongemakkelijke eerlijkheid kunnen opleveren.

Lauda kreeg de bijnaam ‘De Computer’ vanwege zijn koele en analytische manier van racen. Toch kan die bijnaam een verkeerd beeld oproepen. Hij was geen machine die nooit een fout maakte. In het officiële Formule 1-portret van zijn carrière worden juist enkele kostbare fouten uit zijn eerste jaren bij Ferrari beschreven. Wat hem uitzonderlijk maakte, was dat hij die fouten onderzocht, begreep wat de auto nodig had en zichzelf bleef verbeteren totdat hij in 1975 wereldkampioen werd.

In augustus 1976 crashte zijn Ferrari op de Nürburgring en vloog in brand. Lauda liep ernstige brandwonden en zware schade aan zijn longen op. In het ziekenhuis kreeg hij zelfs de laatste sacramenten toegediend. Zes weken later, terwijl zijn wonden nog lang niet genezen waren, keerde hij terug in de Formule 1 en eindigde hij als vierde tijdens de Grand Prix van Italië.

Die comeback wordt vaak gezien als bewijs van zijn bijna onmenselijke doorzettingsvermogen. Dat was het ook. Maar wat er aan het einde van dat seizoen gebeurde, vertelt misschien een nog belangrijker verhaal.

Lauda begon de laatste race in Japan als leider in het wereldkampioenschap. Door de zware regenval was het circuit extreem gevaarlijk. Na twee ronden stopte hij. Hij besloot dat een tweede wereldtitel het niet waard was om opnieuw zijn leven voor te riskeren. James Hunt werd vervolgens met één punt verschil wereldkampioen.

De man die ‘De Computer’ werd genoemd, kon buitengewoon gedisciplineerd zijn, maar hij kon ook zeggen: hier stop ik.

Misschien is dat wel de waardevolste les uit zijn verhaal. Streven naar uitmuntendheid betekent niet dat je altijd en tegen elke prijs moet doorgaan. Soms betekent het dat je beter moet voorbereiden, harder moet trainen en geen genoegen moet nemen met middelmatig werk. Op andere momenten betekent het dat je de werkelijkheid helder genoeg ziet om het gewenste resultaat los te laten.

Is perfectionisme goed of slecht?

Perfectionisme kan prestaties ondersteunen wanneer het zich uit in hoge persoonlijke standaarden, betrokkenheid en een oprecht verlangen om jezelf te verbeteren. Het wordt schadelijk wanneer je gevoel van eigenwaarde afhankelijk wordt van de uitkomst, fouten onacceptabel voelen en succes vooral opluchting oplevert in plaats van voldoening.

Psychologisch onderzoek beschouwt perfectionisme niet als één simpele eigenschap die gezond of ongezond is. Het wordt beter begrepen als een meerdimensionale persoonlijkheidstrek. Onderzoekers maken vaak onderscheid tussen perfectionistic strivings, het streven naar uitzonderlijke prestaties en het stellen van hoge standaarden, en perfectionistic concerns, de angst voor fouten, voortdurende twijfel en harde zelfkritiek.

Dat onderscheid is belangrijk. Een meta-analyse van 43 onderzoeken met in totaal 9.838 deelnemers liet zien dat perfectionistische zorgen duidelijk samenhangen met burn-out. Het streven naar hoge prestaties liet veel kleinere, niet-significante of soms zelfs licht negatieve verbanden zien met bepaalde onderdelen van burn-out.

In gewone taal betekent dit dat uitstekend werk willen leveren niet het grootste probleem is. Geloven dat je geen fouten mag maken en nooit helemaal goed genoeg bent, is dat wel.

We geven de positieve kant bovendien vaak de verkeerde naam. Wanneer iemand uitzonderlijk werk levert, noemen we die persoon al snel een perfectionist, terwijl we misschien vooral vakmanschap, discipline of professionele trots zien. Die eigenschappen zijn gericht op het werk. Schadelijk perfectionisme richt zich steeds meer op de persoon die het werk maakt.

De vraag verandert dan van:

“Hoe kan ik dit beter maken?”

naar:

“Wat zegt dit over mij als het niet perfect is?”

Hoge standaarden zijn niet het probleem

Ik heb nooit geloofd dat onverschilligheid het antwoord op perfectionisme is. “Leg de lat gewoon wat lager” is geen bijzonder bruikbaar advies voor iemand die juist door zijn hoge standaarden een onderneming heeft opgebouwd, een vak heeft leren beheersen of werk heeft gemaakt dat mensen zich nog jaren herinneren.

Hoge standaarden kunnen je dwingen om verder te kijken dan het voor de hand liggende antwoord. Ze kunnen ervoor zorgen dat je een contract nog één keer controleert voordat je het ondertekent, een strategie opnieuw bekijkt omdat deze overtuigend klinkt maar het werkelijke probleem niet oplost, of een creatief team uitdaagt om niet alleen met een idee te komen, maar met het idee achter dat idee.

Sommig werk wordt werkelijk beter omdat iemand niet te snel ja zegt.

Ik heb dat zelf in het bedrijfsleven vaak meegemaakt. Er zijn campagnes geweest die alleen uitzonderlijk werden omdat ik geen genoegen nam met de eerste technisch correcte oplossing. Die vasthoudendheid leidde tot beter werk en soms tot zeer tevreden klanten. Maar er zat ook een prijs aan. Wanneer de mensen om je heen nooit weten wanneer hun werk eindelijk goed genoeg zal zijn, kan jouw hoge standaard langzaam veranderen in hun angst.

De standaard zelf hoeft dus niet verkeerd te zijn. Een standaard is alleen zinvol zolang deze nog in dienst staat van het doel, de mensen en de situatie. Zodra alles even belangrijk wordt, stel je geen prioriteiten meer.

Wanneer perfectionisme je prestaties juist verslechtert

Het populaire beeld van een perfectionist is iemand die onvermoeibaar werkt en uiteindelijk een vlekkeloos resultaat aflevert. In werkelijkheid kan perfectionisme je prestaties net zo goed verslechteren.

Je blijft je misschien voorbereiden omdat voorbereiden veiliger voelt dan beoordeeld worden. Je stelt een beslissing uit omdat iedere mogelijkheid ook een nadeel heeft. Je herschrijft een e-mail vijftien keer en verstuurt hem vervolgens te laat. Of je besteedt een halve dag aan het controleren van de laatste twee cijfers achter de komma in een miljoenenbegroting, terwijl een veel groter strategisch probleem onbesproken blijft.

Geen van deze gedragingen ziet eruit als luiheid. Dat maakt het patroon juist zo moeilijk te herkennen. Je bent druk, serieus en misschien volledig uitgeput, maar dat betekent nog niet dat je het werk werkelijk vooruithelpt.

Perfectionisme kan zelfs een keurige vermomming van uitstelgedrag zijn. Het klinkt respectabeler om te zeggen dat iets nog niet klaar is dan om toe te geven dat je bang bent om het aan anderen te laten zien. Het resultaat blijft echter hetzelfde. Een idee dat nooit de wereld in komt, kan daar ook geen waarde creëren.

Er speelt nog iets anders. Wanneer succes perfect moet zijn, verlies je het vermogen om te experimenteren. Innovatie vraagt dat je iets probeert wat misschien niet werkt. Leiderschap vraagt dat je beslissingen neemt zonder over ieder denkbaar stukje informatie te beschikken. Ondernemerschap is bijna een permanent gesprek met onzekerheid.

Als je pas in beweging komt wanneer iedere kans op mislukking is uitgesloten, kom je meestal in beweging nadat de kans zelf verdwenen is.

Het detail is niet altijd het echte probleem

Stel dat een schilderij één millimeter scheef hangt. Je kunt het van de muur halen, de gaten vullen, de muur opnieuw schilderen en het nog een keer proberen. Soms is dat verstandig. Misschien hangt het schilderij in een galerie, is de afwijking duidelijk zichtbaar en is precisie belangrijk voor de totale ervaring.

Maar misschien zou geen enkele bezoeker het ooit opmerken. Dan gaat de tweede poging niet werkelijk over het schilderij. Het gaat over het ongemak dat jij voelt omdat je weet dat het niet volledig recht hangt.

Hetzelfde gebeurt op het werk. Een presentatie is helder, overtuigend en klaar, maar één slide zit je nog dwars. Je verandert de kleur, verschuift de afbeelding, kiest toch weer de oorspronkelijke kleur en begint vervolgens te twijfelen of de gehele visuele stijl niet opnieuw bekeken moet worden. Iedere verandering geeft een paar minuten opluchting, waarna een nieuw detail plotseling belangrijk voelt.

Op dat moment verbeter je het werk niet meer op een betekenisvolle manier. Je gebruikt het werk om je eigen onrust te reguleren.

Dat betekent niet dat kleine details nooit belangrijk zijn. In de luchtvaart, techniek, geneeskunde en tal van andere vakgebieden kan een klein detail het verschil betekenen tussen veiligheid en een ramp. De volwassen vraag is daarom niet of iets klein is, maar of het effect ervan groot is.

Professionele precisie is selectief. Perfectionisme verliest langzaam het vermogen om dat onderscheid te maken.

Wat perfectionisme met relaties kan doen

Perfectionisme blijft zelden een privégewoonte, omdat andere mensen uiteindelijk binnen jouw standaarden moeten leven.

Stel dat er vrienden komen eten. Je wilt dat het huis er verzorgd uitziet, het eten op tijd klaar is en iedereen zich welkom voelt. Daar is niets ongezonds aan. De avond verandert echter wanneer het huis volmaakt schoon moet zijn, alle glazen bij elkaar moeten passen en ieder gerecht precies op het juiste moment op tafel moet verschijnen.

De gasten komen binnen, maar jij bent er niet werkelijk bij. Je bent nog steeds aan het aanpassen, controleren en corrigeren. Zij kwamen om jou te zien, terwijl jouw aandacht gevangen zit in het perfect willen uitvoeren van hun bezoek.

Iets vergelijkbaars kan gebeuren tussen partners, ouders en kinderen, of leiders en medewerkers. Een perfectionist kan oprecht denken dat hij anderen helpt om beter te worden, terwijl die mensen voornamelijk kritiek ervaren. Het kind onthoudt dat een negen werd gevolgd door de vraag waar dat laatste punt gebleven was. De medewerker leert dat initiatief nemen gevaarlijk is, omdat de manager het werk uiteindelijk toch opnieuw doet. De partner stopt met helpen, omdat iedere bijdrage wordt gecorrigeerd.

De perfectionist voelt zich vaak onbegrepen:

“Waarom vindt niemand het belangrijk genoeg om dit goed te doen?”

De mensen om hem heen stellen een heel andere vraag:

“Waarom is niets wat ik doe ooit goed genoeg?”

Dat is de relationele prijs van perfectionisme dat je op anderen projecteert. Jouw persoonlijke standaard wordt langzaam een verplichting voor iedereen om je heen, terwijl zij nooit hebben afgesproken dat het detail even belangrijk is als jij vindt.

Waarom perfectie nooit blijvende voldoening geeft

Het diepste probleem is niet dat perfectie moeilijk te bereiken is. Het probleem is dat zelfs wanneer je heel dichtbij komt, de voldoening meestal maar kort duurt.

Wanneer je eigenwaarde verbonden raakt aan je prestaties, kun je succes niet gewoon ervaren en ervan genieten. Het resultaat moet iets bewijzen. Je hebt het doel bereikt, maar kun je het nog een keer? Mensen waren enthousiast over het werk, maar meenden ze dat werkelijk? Je maakte één kleine fout tijdens de presentatie, dus misschien was het applaus vooral beleefdheid.

Zo kan perfectionisme een vreemd leven creëren waarin je veel bereikt, maar weinig ooit werkelijk voltooid voelt. Je aandacht verschuift onmiddellijk van het resultaat naar het minpunt, van het compliment naar mogelijke kritiek en van het succes van vandaag naar de volgende test van morgen.

Niet iedere perfectionist heeft een lage eigenwaarde. Het zou te eenvoudig zijn om iedere veeleisende persoon op dezelfde manier te verklaren. Perfectionisme wordt echter bijzonder pijnlijk wanneer je niet meer kunt ervaren dat jouw waarde losstaat van je laatste prestatie.

Dan wordt ieder project, gesprek, examen of optreden opnieuw een referendum over de vraag of jij wel goed genoeg bent.

Geen enkel resultaat kan die vraag blijvend beantwoorden.

Signalen dat hoge standaarden ongezond perfectionisme zijn geworden

Het gaat niet alleen om het aantal uren dat je werkt of de hoogte van je ambities. Iemand kan keihard werken, van het proces genieten en toch weten wanneer het tijd is om te stoppen. De waarschuwingssignalen verschijnen wanneer vrijheid, perspectief en voldoening steeds verder verdwijnen.

Je hoge standaarden zijn mogelijk veranderd in ongezond perfectionisme wanneer:

• je het afronden van werk uitstelt omdat beoordeeld worden erger voelt dan onvoltooid blijven;

• één kleine fout zwaarder weegt dan alles wat goed ging;

• je werk voortdurend opnieuw controleert zonder nog betekenisvolle verbeteringen te vinden;

• je moeilijk kunt delegeren omdat alleen jouw eigen werkwijze veilig voelt;

• andere mensen jouw feedback vooral als druk of kritiek ervaren;

• succes tijdelijk oplucht, maar nauwelijks trots of plezier geeft;

• rust je een schuldgevoel geeft omdat er altijd nog iets verbeterd kan worden;

• ‘goed genoeg voor het doel’ voor jou niet voelt als een professionele afweging, maar als persoonlijk falen.

Eén signaal maakt je nog geen perfectionist. Kijk naar het patroon en vooral naar de prijs die je ervoor betaalt. Helpt de standaard je om een beter leven en beter werk te creëren, of bestaat je leven steeds meer uit het beschermen van die standaard?

Hoe overwin je perfectionisme zonder middelmatig te worden?

Je hoeft je ambitie, discipline of oog voor detail niet kwijt te raken. Het doel is om uitmuntendheid los te maken van angst, zodat kwaliteit weer een bewuste keuze wordt in plaats van een dwangmatige behoefte.

1. Bepaal wat werkelijk uitmuntend moet zijn

Niet alles verdient evenveel aandacht. Een veiligheidscontrole, een belangrijke strategische beslissing en een spelfout in een eerste interne versie hebben niet dezelfde gevolgen. Bepaal voordat je begint waar uitzonderlijke kwaliteit belangrijk is en waar functionele kwaliteit voldoende is.

Dat is niet hetzelfde als de lat lager leggen. Het betekent dat je de lat plaatst waar deze de meeste waarde creëert.

2. Bepaal vooraf wanneer iets af is

Perfectionisme blijft de eindstreep verplaatsen. Je lost het oorspronkelijke probleem op en ontdekt plotseling drie nieuwe eisen waaraan het resultaat ook nog moet voldoen.

Bepaal daarom vooraf wat het werk moet bereiken, wie het moet goedkeuren en waaraan je kunt zien dat het klaar is. Wanneer aan die voorwaarden is voldaan, moet een nieuwe correctieronde een concrete reden hebben en niet alleen voortkomen uit een nieuw gevoel van twijfel.

3. Vraag jezelf af wat een fout werkelijk zou betekenen

Veel perfectionistische reacties worden aangestuurd door een betekenis die nooit bewust is onderzocht.

Als deze presentatie niet vlekkeloos is, denken mensen dat ik onbekwaam ben.

Als het huis niet volledig opgeruimd is, denken mijn gasten dat ik de controle over mijn leven kwijt ben.

Als mijn kind niet het hoogste cijfer haalt, heb ik als ouder gefaald.

Schrijf die gevreesde betekenis eens op en kijk er eerlijk naar. Is het een feit, een mogelijkheid of een oude overtuiging die je nooit werkelijk hebt onderzocht? Een detail verliest vaak een deel van zijn macht zodra de angst erachter zichtbaar wordt.

4. Oefen met kleine, bewuste imperfecties

Begin niet meteen met het belangrijkste project uit je carrière. Verstuur een bericht met weinig risico nadat je het één keer hebt gecontroleerd. Laat iemand anders het restaurant kiezen. Laat een collega een taak op een andere manier uitvoeren zonder ieder detail te corrigeren.

Het doel is niet om slordig te worden. Je leert dat ongemak kan bestaan zonder dat er vervolgens een ramp gebeurt. Je kunt de behoefte voelen om iets te corrigeren en toch besluiten om daar niet automatisch aan toe te geven.

5. Vervang zelfveroordeling door evaluatie

Vraag jezelf na afloop af wat goed ging, wat niet werkte en wat je de volgende keer anders zou doen. Dat is evaluatie.

“Ik ben waardeloos omdat ik die fout heb gemaakt” is een veroordeling. Die geeft geen bruikbare informatie en verandert leren in een straf.

De fouten die Lauda in zijn eerste jaren maakte, verhinderden hem niet om wereldkampioen te worden, omdat hij ze als informatie gebruikte. Dat is een veel sterkere relatie met falen dan doen alsof fouten nooit mogen voorkomen.

6. Maak ook de prijs van doorgaan zichtbaar

Perfectionisme richt je aandacht voortdurend op de mogelijke prijs van loslaten, maar verbergt de prijs van doorgaan.

Bekijk daarom beide kanten. Wat levert een nieuwe correctieronde werkelijk op en wat vertraagt die ronde? Wat gebeurt er met het team, de klant, je partner of je eigen energie als je blijft doorgaan?

S

oms is een extra ronde het absoluut waard. Soms is het moedigste professionele besluit dat je kunt nemen het sluiten van het bestand.

Wanneer coaching kan helpen en wanneer therapie verstandiger is

Coaching kan waardevol zijn wanneer perfectionisme zichtbaar wordt in leiderschap, besluitvorming, delegeren, zakelijke druk of de manier waarop je met andere mensen samenwerkt. Een scherpe buitenstaander kan je helpen om het verschil te zien tussen een werkelijk kwaliteitsprobleem en een patroon van angst, controle of eindeloze twijfel.

Therapie of begeleiding door een andere gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg is passender wanneer perfectionisme gepaard gaat met ernstige angst, depressie, dwangmatig gedrag, een eetstoornis, zelfbeschadiging, langdurige slaapproblemen of het niet meer kunnen functioneren in het dagelijks leven.

Perfectionisme is op zichzelf geen afzonderlijke psychische stoornis, maar het kan wel een rol spelen bij psychische problemen die professionele behandeling verdienen.

Dat onderscheid gaat niet over de vraag of je sterk genoeg bent om het zelf op te lossen. Het gaat erom dat je hulp kiest die past bij de aard en ernst van het probleem.

Het werkelijke alternatief voor perfectionisme is geen middelmatigheid

Niki Lauda werd niet een van de beste Formule 1-coureurs uit de geschiedenis omdat hij nooit fouten maakte. Hij werd uitzonderlijk omdat hij leerde, zich voorbereidde, eerlijk benoemde wat niet werkte en het verschil begreep tussen moed en domheid.

Dat laatste verschil is misschien wel de kern van gezonde ambitie.

Er zijn momenten waarop je meer van jezelf en de mensen om je heen mag verlangen. Een zwak idee wordt niet vanzelf sterk omdat de deadline nadert. Een serieus risico moet niet worden genegeerd omdat het lastig is om het nog een keer te controleren. Uitmuntendheid vraagt aandacht, moed en soms nog één moeilijke ronde.

Maar er zijn ook momenten waarop de volgende correctie het werk niet langer dient. Je voelt je er alleen een paar minuten veiliger door. Dan is doorgaan geen bewijs dat je meer betrokken bent. Het kan bewijs zijn dat je vergeten bent wat het werk oorspronkelijk moest bereiken.

Perfectie is een bestemming die niet bestaat. Uitmuntendheid is een richting die je kunt kiezen, terwijl je onderweg gewoon mens mag blijven.

Als perfectionisme een belangrijke zakelijke beslissing ingewikkelder maakt, samenwerking beschadigt of je gevangenzet in steeds dezelfde gedachten, kan strategisch sparren je helpen terug te keren naar de vraag onder al die details: wat probeer je werkelijk te bereiken en wat verdient nu jouw aandacht?

Veelgestelde vragen over perfectionisme

Wat is perfectionisme?

Perfectionisme is een meerdimensionale persoonlijkheidstrek waarbij zeer hoge standaarden, angst voor fouten en kritische beoordeling van jezelf of anderen samenkomen. Het is niet simpelweg de wens om goed werk te leveren. Perfectionisme wordt problematisch wanneer je eigenwaarde afhankelijk raakt van vlekkeloos presteren of wanneer het streven naar perfectie je werk, relaties of welzijn begint te beschadigen.

Is perfectionisme een goede of slechte eigenschap?

Perfectionisme kan zowel behulpzame als schadelijke kanten hebben. Hoge standaarden, discipline en aandacht voor detail kunnen bijdragen aan uitzonderlijke prestaties. Angst voor fouten, voortdurende twijfel en harde zelfkritiek leiden eerder tot stress, vermijding en burn-out. De belangrijkste vraag is of je standaard je helpt om iets waardevols te bereiken of vooral dient om de angst niet goed genoeg te zijn te onderdrukken.

Wat is het verschil tussen perfectionisme en hoge standaarden?

Hoge standaarden richten zich op de kwaliteit en het doel van het werk. Bij perfectionisme raakt het resultaat verbonden met je identiteit en gevoel van eigenwaarde. Iemand met hoge standaarden kan van een fout leren, het plan aanpassen en bepalen wanneer het werk klaar is. Een perfectionist kan dezelfde fout ervaren als persoonlijk falen en doorgaan met werken terwijl extra inspanning nauwelijks nog waarde toevoegt.

Kan perfectionisme tot een burn-out leiden?

Ja, vooral wanneer perfectionisme gepaard gaat met angst voor fouten, chronische zelfkritiek en voortdurende twijfel of het werk wel goed genoeg is. Onderzoek laat zien dat deze perfectionistische zorgen sterker samenhangen met burn-out dan ambitieuze persoonlijke standaarden op zichzelf. Het risico neemt toe wanneer je niet meer kunt ontspannen, delegeren, herstellen of voldoening uit succes kunt halen.

Waarom stellen perfectionisten dingen uit?

Perfectionisten kunnen uitstelgedrag vertonen omdat beginnen of afronden betekent dat hun werk beoordeeld kan worden. Zolang het werk niet af is, is de kwaliteit ervan ook nog niet werkelijk getest. Daarnaast kunnen ze overweldigd raken door standaarden waaraan onmogelijk te voldoen is. Wat eruitziet als luiheid, kan daarom een vorm van vermijding zijn die wordt aangestuurd door angst voor fouten of kritiek.

Hoe beïnvloedt perfectionisme relaties?

Perfectionisme kan partners, kinderen, vrienden en collega’s het gevoel geven dat niets wat zij doen ooit goed genoeg is. De perfectionist denkt misschien dat hij de kwaliteit beschermt of anderen helpt om beter te worden, terwijl de omgeving vooral controle, kritiek en gebrek aan waardering ervaart. Relaties verbeteren wanneer persoonlijke voorkeuren niet langer als universele regels worden gepresenteerd en andere mensen ruimte krijgen om dingen op hun eigen manier te doen.

Hoe kan ik stoppen met perfectionistisch zijn?

Begin door te bepalen wat werkelijk uitzonderlijke kwaliteit verdient en leg vooraf vast wanneer iets klaar is. Onderzoek wat je denkt dat een fout over jou zou zeggen, oefen met het verdragen van kleine imperfecties en evalueer resultaten zonder jezelf als persoon te veroordelen. Wanneer het patroon je psychische gezondheid of dagelijks functioneren ernstig beïnvloedt, is professionele hulp verstandig.

Is perfectionisme een psychische stoornis?

Nee, perfectionisme wordt niet beschouwd als een afzonderlijke psychische stoornis. Het is een persoonlijkheidstrek die relatief behulpzaam kan zijn, maar ook ernstig kan doorslaan. Perfectionisme kan wel een rol spelen bij angst, depressie, dwangklachten, eetstoornissen en andere psychische problemen. Ernstige of aanhoudende klachten kun je het beste bespreken met een gekwalificeerde professional.